Kırsal Popülasyonda Hipertansiyon Riski, Farkındalık ve Bilgi Düzeylerinin Modellenmesi: İkili Lojistik Regresyon Yaklaşımı

Amaç: Bu araştırma, kırsal kesimde yaşayan bireylerin hipertansiyona ilişkin bilgi düzeylerini, farkındalık durumlarını ve bireysel risk profillerini özbildirim ve objektif ölçümler aracılığıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarıma sahip bu çalışma, kırsal köylerde yaşayan 289 bireyle yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Hipertansiyon Bilgi Düzey Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Kan basıncı ve beden kitle indeksi (BKİ) ölçümleri yapılmış, veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde ki-kare testi, Mann–Whitney U testi ve ikili lojistik regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların Hipertansiyon Bilgi Düzey Ölçeği toplam puan ortalaması 15,86 ± 4,21 olarak belirlenmiştir. Hipertansiyon tanısı olan bireylerin yaş ve BKİ değerleri anlamlı düzeyde daha yüksektir (P < 0,001). Hipertansiyona ilişkin bilgi düzeyinin en güçlü yordayıcısı yaşam tarzına ilişkin bilgi olmuştur. Bu alanda doğru bilgiye sahip bireylerin yüksek bilgi düzeyine sahip olma olasılık oranı yaklaşık 9,7 kat daha yüksektir (OR = 9,652; P < 0,001). Eğitim düzeyi ve ailede hipertansiyon öyküsü de bilgi düzeyiyle anlamlı biçimde ilişkili bulunmuştur.
Sonuç: Kırsal kesimde yaşayan bireylerin hipertansiyona ilişkin bilgi düzeyleri, bireysel özellikleriyle anlamlı biçimde ilişkilidir. Yaşam tarzına ilişkin bilgi, eğitim düzeyi ve ailede hipertansiyon öyküsü gibi faktörler bilgi düzeyinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Objektif ölçümlerle desteklenen veriler, halk sağlığı araştırmalarında daha güvenilir değerlendirmeler yapılmasına olanak sağlamakta ve iç hastalıkları hemşireliği uygulamalarına katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon bilgi düzeyi, bireysel risk profili, yaşam tarzı farkındalığı, lojistik regresyon analizi, kırsal sağlık.

Modeling Hypertension Risk, Awareness, and Knowledge Levels in Rural Populations: A Binary Logistic Regression Approach

Objective: This study aimed to assess hypertension knowledge, awareness, and individual risk profiles among people living in rural areas using self-reported and objective measures.
Method: This descriptive cross-sectional study was conducted among 289 individuals living in rural villages. Data were collected through face-to-face interviews using a Personal Information Form and the Hypertension Knowledge Level Scale (HK-LS). Blood pressure and body mass index (BMI) were measured, and the data were analyzed using SPSS version 25.0. The chi-square test, Mann–Whitney U test, and binary logistic regression analysis were used for statistical analyses.
Results: The participants' mean total score on the HK-LS was 15.86 ± 4.21. Age and BMI were significantly higher among participants diagnosed with hypertension (P < 0.001). Lifestyle knowledge was the strongest predictor of knowledge level. Participants with accurate lifestyle knowledge had approximately 9.7 times the odds of having a high knowledge level (odds ratio [OR] = 9.652, P < 0.001). Educational attainment and family history of hypertension were also significantly associated with knowledge level.
Conclusion: In rural areas, hypertension knowledge levels are significantly associated with individual characteristics. Lifestyle knowledge, educational attainment, and family history play important roles in determining knowledge levels. Data supported by objective measurements provide reliable results in health research and contribute to medical nursing practice.

Keywords: Hypertension knowledge level, individual risk profile, lifestyle awareness, logistic regression analysis, rural health.